1. Bao lâu sau khi nghỉ việc thì được rút BHXH 1 lần?
Thời gian người lao động được rút BHXH 1 lần sau khi nghỉ việc sẽ phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu tham gia bảo hiểm: phải chờ đủ 12 tháng đối với người tham gia trước ngày 01/7/2025, hoặc chỉ được rút trong trường hợp đặc biệt đối với người tham gia sau mốc này.
Sau khi nghỉ việc, không phải ai cũng có thể rút BHXH 1 lần ngay lập tức. Thời gian chờ sẽ phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu tham gia BHXH và nhóm đối tượng theo quy định mới. Cụ thể:
1.1. Nhóm 1: Có thời gian đóng BHXH trước 01/7/2025 – chờ 12 tháng nghỉ việc
Người lao động đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025 và không tiếp tục đóng BHXH sau khi nghỉ việc thì phải chờ đủ 12 tháng kể từ thời điểm dừng đóng mới được nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần. Trong thời gian này, nếu quay lại làm việc và tiếp tục đóng BHXH thì thời gian chờ sẽ được tính lại.
Hiểu rõ thời điểm được chi trả BHXH một lần để chủ động kế hoạch tài chính (Ảnh: Internet)
1.2. Nhóm 2: Bắt đầu tham gia từ 01/7/2025 trở đi – chỉ được rút trong trường hợp đặc biệt
Người bắt đầu tham gia BHXH từ 01/7/2025 trở đi sẽ không còn được rút BHXH 1 lần theo điều kiện thông thường. Việc rút chỉ được xem xét trong các trường hợp đặc biệt theo luật định (như bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động nghiêm trọng, hoặc các trường hợp khác do Chính phủ quy định).
1.3. Các trường hợp được rút ngay không cần chờ 12 tháng
Một số trường hợp được phép rút BHXH 1 lần ngay mà không cần chờ đủ thời gian gồm:
- Người mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan giai đoạn nặng, HIV/AIDS…)
- Ra nước ngoài định cư
- Người có mức suy giảm khả năng lao động nghiêm trọng theo kết luận giám định y khoa
- Các trường hợp đặc biệt khác theo quy định pháp luật từng thời kỳ
2. Điều kiện đầy đủ để được nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần năm 2026
Theo quy định của Luật BHXH, người lao động chỉ được rút BHXH 1 lần khi thuộc một trong các trường hợp luật định. Trong đó, phổ biến nhất là trường hợp đã nghỉ việc đủ 12 tháng và không tiếp tục tham gia BHXH. Cụ thể, các điều kiện gồm:
Điều kiện hưởng BHXH 1 lần theo quy định mới năm 2026 (Ảnh: Internet)
- Đã nghỉ việc đủ 12 tháng, không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện và chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Đây là điều kiện áp dụng với phần lớn người lao động đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025.
- Đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng BHXH để hưởng lương hưu và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để bù thời gian còn thiếu.
- Ra nước ngoài để định cư và có giấy tờ chứng minh hợp pháp như visa định cư, giấy xác nhận nhập quốc tịch nước ngoài hoặc giấy tờ cư trú dài hạn.
- Mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, lao nặng, HIV giai đoạn AIDS hoặc các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.
- Thuộc một số trường hợp đặc thù theo quy định riêng đối với quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu hoặc lực lượng vũ trang.
Khi nộp hồ sơ, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh tương ứng với từng trường hợp để cơ quan BHXH xem xét giải quyết.
3. Sau khi nộp hồ sơ, bao lâu nhận được tiền BHXH 1 lần?
Cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và chi trả tiền BHXH 1 lần cho người lao động trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, áp dụng cho cả hình thức nộp trực tiếp và online.
3.1. Thời hạn giải quyết theo luật: 7 ngày làm việc
Theo Điều 79 Luật BHXH 2024, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả tiền BHXH 1 lần trong thời hạn khoảng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong thực tế, nhiều trường hợp có thể nhận tiền sớm hơn nếu hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu và chọn hình thức nhận qua tài khoản ngân hàng.
BHXH giải quyết hồ sơ trong 7 ngày làm việc (Ảnh: Internet)
3.2. Hồ sơ online được xử lý trong khoảng 5 - 7 ngày
Nếu nộp hồ sơ online qua ứng dụng VssID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, người lao động có thể:
- Theo dõi trạng thái xử lý hồ sơ trực tuyến
- Nhận thông báo bổ sung hồ sơ nhanh hơn
- Giảm thời gian đi lại và chờ đợi tại cơ quan BHXH.
Thông thường, hồ sơ online vẫn được xử lý theo thời hạn chung khoảng 5–7 ngày làm việc nếu không phát sinh sai sót.
3.3. Trường hợp hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung
Nếu hồ sơ thiếu giấy tờ, sai thông tin cá nhân hoặc chưa đủ điều kiện hưởng, cơ quan BHXH sẽ gửi thông báo yêu cầu bổ sung hoặc trả lại hồ sơ.
Một số lỗi phổ biến gồm:
- Sai số CCCD/CMND
- Thiếu đơn đề nghị hưởng BHXH 1 lần
- Chưa chốt sổ BHXH
- Thiếu giấy tờ chứng minh thuộc diện được rút sớm.
Trong trường hợp này, thời gian giải quyết sẽ được tính lại từ đầu sau khi người lao động bổ sung đầy đủ hồ sơ hợp lệ.
4. Hồ sơ và thủ tục rút BHXH 1 lần năm 2026
Căn cứ Mục 9 Phần B Quyết định 222/QĐ-BHXH năm 2021, quy trình và thủ tục hưởng BHXH một lần được hướng dẫn cụ thể như sau:
4.1. Hồ sơ cần chuẩn bị (theo từng trường hợp)
Để thực hiện thủ tục hưởng BHXH một lần, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định như sau:
- Sổ BHXH bản chính.
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu 14-HSB) theo quy định ban hành kèm Quyết định 166/QĐ-BHXH năm 2019.
- Đối với trường hợp ra nước ngoài định cư, người lao động cần bổ sung thêm giấy tờ chứng minh như:
- Giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam của cơ quan có thẩm quyền; hoặc
- Bản dịch tiếng Việt được công chứng/chứng thực của một trong các giấy tờ: hộ chiếu do nước ngoài cấp, visa nhập cảnh có xác nhận định cư, giấy tờ xác nhận đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài, thẻ thường trú hoặc cư trú dài hạn từ 05 năm trở lên.
- Trường hợp mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng, cần bổ sung:
- Hồ sơ bệnh án hoặc bản tóm tắt bệnh án đối với trường hợp không còn khả năng tự phục vụ (như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, HIV giai đoạn AIDS…); hoặc
- Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên của Hội đồng giám định y khoa đối với các bệnh khác theo quy định.
- Trường hợp có chi phí giám định y khoa, cần kèm theo hóa đơn, chứng từ hợp lệ và bảng kê nội dung giám định do cơ sở y tế cấp.
Lưu ý: Nếu pháp luật không yêu cầu bắt buộc bản chính, người lao động có thể nộp bản sao hợp lệ theo quy định hiện hành.
Danh sách giấy tờ cần thiết khi rút BHXH 1 lần (Ảnh: Internet)
4.2. Các hình thức nộp hồ sơ: online (VssID, Cổng DVCQG) và trực tiếp
Hiện nay, người lao động có thể lựa chọn nhiều hình thức nộp hồ sơ BHXH một lần như:
- Nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- Nộp qua bưu điện;
- Nộp online qua Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam hoặc hệ thống I-VAN.
Sau khi hồ sơ được giải quyết, tiền BHXH có thể nhận:
- Qua tài khoản ngân hàng cá nhân;
- Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- Nhận thông qua bưu điện.
Trường hợp không thể tự nhận, người lao động được phép ủy quyền cho người khác nhận thay theo đúng quy định pháp luật.
Hướng dẫn đầy đủ quy trình nhận BHXH một lần (Ảnh: Internet)
4.3. Nhận tiền qua hình thức nào?
Sau khi hồ sơ được duyệt, tiền BHXH 1 lần thường được chi trả theo một trong các hình thức sau:
- Chuyển khoản vào tài khoản ngân hàng cá nhân
- Nhận tiền mặt tại bưu điện hoặc cơ quan chi trả được BHXH chỉ định
Trong thực tế, hình thức chuyển khoản được nhiều người lựa chọn hơn vì nhanh, an toàn và dễ theo dõi thời gian nhận tiền.
5. Mức tiền nhận được khi rút BHXH 1 lần
Mức hưởng BHXH 1 lần được tính dựa trên thời gian tham gia BHXH và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của người lao động. Trong đó, thời gian đóng trước và sau năm 2014 sẽ áp dụng cách tính khác nhau.
Mức hưởng BHXH một lần chi tiết theo từng giai đoạn đóng (Ảnh: Internet)
5.1. Công thức tính BHXH 1 lần
Theo quy định hiện hành, mức hưởng BHXH 1 lần được tính theo công thức:
Mức hưởng BHXH 1 lần = (1,5 tháng mức bình quân tiền lương × thời gian đóng trước năm 2014) + (2 tháng mức bình quân tiền lương × thời gian đóng từ năm 2014 trở đi) |
Trong đó:
- Thời gian đóng trước năm 2014: mỗi năm được tính bằng 1,5 tháng lương bình quân
- Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi: mỗi năm được tính bằng 2 tháng lương bình quân
- Thời gian đóng lẻ theo tháng sẽ được cơ quan BHXH quy đổi theo quy định.
5.2. Ví dụ minh họa với 3 mức lương khác nhau
Giả sử người lao động có:
- 3 năm đóng BHXH trước năm 2014
- 5 năm đóng BHXH từ năm 2014 trở đi
Trường hợp 1: Mức lương bình quân 6 triệu đồng/tháng
Mức hưởng sẽ là:
- Trước 2014: 1,5 × 3 × 6 triệu = 27 triệu
- Từ 2014 trở đi: 2 × 5 × 6 triệu = 60 triệu
→ Tổng nhận khoảng: 87 triệu đồng
Cách tính tiền BHXH 1 lần theo công thức mới nhất (Ảnh: Internet)
Trường hợp 2: Mức lương bình quân 10 triệu đồng/tháng
Mức hưởng sẽ là:
- Trước 2014: 1,5 × 3 × 10 triệu = 45 triệu
- Từ 2014 trở đi: 2 × 5 × 10 triệu = 100 triệu
→ Tổng nhận khoảng: 145 triệu đồng
Trường hợp 3: Mức lương bình quân 20 triệu đồng/tháng
Mức hưởng sẽ là:
- Trước 2014: 1,5 × 3 × 20 triệu = 90 triệu
- Từ 2014 trở đi: 2 × 5 × 20 triệu = 200 triệu
→ Tổng nhận khoảng: 290 triệu đồng
6. Có nên rút BHXH 1 lần không?
Rút BHXH 1 lần giúp người lao động nhận được một khoản tiền ngay sau khi nghỉ việc. Tuy nhiên, đổi lại sẽ mất khá nhiều quyền lợi lâu dài. Vì vậy trước khi quyết định, nên cân nhắc kỹ giữa lợi trước mắt và quyền lợi về sau.
6.1 Lợi ích khi rút BHXH 1 lần
Điểm lợi lớn nhất là có tiền ngay để giải quyết nhu cầu tài chính cá nhân như:
- Trang trải cuộc sống
- Trả nợ
- Có vốn làm ăn
- Vượt qua giai đoạn thất nghiệp.
Với người không có ý định tiếp tục tham gia BHXH hoặc chuẩn bị ra nước ngoài định cư, đây có thể là lựa chọn phù hợp.
Cân nhắc mất quyền lợi dài hạn và lợi ích trước mắt trước khi rút BHXH 1 lần (Ảnh: Internet)
6.2 Những điểm bất lợi cần cân nhắc
Dù nhận được tiền ngay, nhưng số tiền BHXH 1 lần thực tế thường chỉ bằng khoảng 60–70% tổng số tiền đã đóng. Ngoài ra, khi rút BHXH 1 lần, người lao động cũng sẽ mất nhiều quyền lợi quan trọng như:
- Không còn được cộng dồn thời gian đóng BHXH cũ
- Mất cơ hội hưởng lương hưu hàng tháng
- Không được cấp BHYT miễn phí khi về già
- Giảm quyền lợi an sinh lâu dài.
Đặc biệt, sau ngày 01/7/2025, quy định về BHXH 1 lần sẽ chặt hơn. Nếu đã rút BHXH rồi đi làm lại, nhiều trường hợp có thể bị tính là “người tham gia mới” và khó được rút BHXH linh hoạt như trước.
6.3 Vậy có nên rút BHXH 1 lần không?
Nếu đang cần tiền gấp, không có kế hoạch tiếp tục làm việc lâu dài hoặc ra nước ngoài định cư, việc rút BHXH 1 lần có thể phù hợp. Ngược lại, nếu vẫn còn khả năng đi làm và tiếp tục đóng BHXH, việc bảo lưu thời gian tham gia để hưởng lương hưu sau này thường có lợi hơn về lâu dài.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
7.1. Nghỉ việc tháng 5/2026, đến tháng mấy mới được nộp hồ sơ rút?
Nếu thuộc diện phải chờ 12 tháng thì người lao động nghỉ việc từ tháng 5/2026 sẽ được nộp hồ sơ sớm nhất vào tháng 5/2027. Trong thời gian này cần không tiếp tục đóng BHXH ở bất kỳ đơn vị nào. Nếu có phát sinh đóng lại thì thời gian chờ sẽ được tính lại từ đầu.
7.2. Nộp hồ sơ online qua VssID thì bao lâu duyệt xong?
Thông thường nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, thời gian xử lý khoảng 5–7 ngày làm việc. Cơ quan BHXH sẽ thẩm định và ra quyết định chi trả trong thời hạn này. Trường hợp thiếu giấy tờ thì thời gian sẽ kéo dài hơn do phải bổ sung.
7.3. Có thể ủy quyền cho người khác nhận tiền BHXH 1 lần không?
Có, người lao động được phép ủy quyền cho người khác nhận tiền thay. Việc ủy quyền phải có giấy ủy quyền hợp lệ theo quy định hoặc giấy xác nhận theo mẫu của cơ quan có thẩm quyền. Người được ủy quyền sẽ thay mặt nhận tiền tại cơ quan BHXH hoặc ngân hàng.
7.4. Đã nộp hồ sơ rồi muốn hủy có được không?
Người lao động có thể đề nghị hủy hồ sơ nếu cơ quan BHXH chưa ban hành quyết định chi trả. Việc hủy cần thực hiện trực tiếp tại nơi đã nộp hồ sơ để được hướng dẫn cụ thể. Sau khi hủy, người lao động có thể nộp lại nếu vẫn đủ điều kiện.
7.5. Rút BHXH 1 lần xong, đi làm lại có được cộng dồn thời gian cũ không?
Không, thời gian đã rút BHXH 1 lần sẽ không được bảo lưu để cộng dồn cho các lần tham gia sau. Khi đi làm lại, người lao động sẽ được tính thời gian đóng mới từ đầu. Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện hưởng lương hưu sau này.
7.6. Rút BHXH 1 lần có bị tính thuế TNCN không?
Không, khoản tiền BHXH 1 lần không thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân. Người lao động sẽ nhận toàn bộ số tiền theo quyết định chi trả của cơ quan BHXH. Đây là khoản chi trả từ quỹ bảo hiểm nên không bị khấu trừ thuế.
Việc nắm rõ bao lâu được rút bảo hiểm xã hội một lần, điều kiện và thủ tục thực hiện sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong quá trình giải quyết chế độ, tránh sai sót và rút ngắn thời gian chờ đợi. Tuy nhiên, trước khi quyết định rút BHXH một lần, bạn nên cân nhắc kỹ giữa lợi ích trước mắt và quyền lợi an sinh lâu dài như lương hưu và bảo hiểm y tế khi về già.
